5.8 C
İstanbul
Pazartesi, Şubat 24, 2020
Ana Sayfa KÖŞE YAZARLARI Siz Bana Birini Andıramoid

Siz Bana Birini Andıramoid

Ne güzel evde sakin bir Pazar geçiriyorken gelen haberle hepimiz irkildik. Rekabet Kurumu’nun 7 Aralık 2019 tarihli kararı gündeme bomba gibi düşmese de 14 Aralık 2019’da ‘sızan’ Google ultimatomu ile gündemimiz değişti.

Bizimkisi Bir Aşk Hikayesi

Hatırlamadığınıza eminim ama seyrüsefer uygulamasını severek kullandığımız Yandex’in 2015 tarihli bir başvurusu olmuştu. İşte bu Yandex’in pek de fazla kullanıcısı olmayan(en azından Türkiye’de) bir de arama motoru var ve Google’ın haksız rekabeti ile karşı karşıya oldukları iddiasıyla Rekabet Kurumuna başvurmuşlar. Bunun sonucunda Rekabet Kurumu’na ne yaptıysa yaranamayan Google, günlük 1,5 milyon liraya varan cezalar ile karşı karşıya kalınca çözümü ülkemize bundan sonra girecek yeni telefon modellerinde yer almayacağını açıklamakta buldu.

Rekabet Kurumu, Türkiye’de tüketici hakları konusunda çok önemli bir yere sahip. Bu kurumun aldığı kilit kararlar sayesinde firmalar ortak hareket edip tüketici fiyatlarını şişiremiyor veya haksız rekabetle pazar paylarını yerinden oynatılamaz hale getiremiyor. Bununla kısıtlı olmasa da kurumun benzer bir takım hedefleri var.

Bu bağlamda Rekabet Kurumu’nun da Google’ın ön yüklü gelen uygulama paketininin bir kısmını (ana ekrandaki Google Arama Çubuğu ve tarayıcıda ön yüklü gelen Google araması fonksiyonu) haksız rekabet görmesini doğru buluyorum. Çünkü bu paketin kurulması Google’ın Ticari Android İşletim Sistemi(TAİS)’nin yaygınlığını da düşünürsek ciddi bir avantaj sağlıyorlar ve tekel konumlarını koruyorlar. Ve bunu da Google’ın TAİS’ini telefonlarında kullanmak için bir ön koşul olarak sundukları için bunun bilinçli bir faaliyet olduğunu da söylemek yanlış olmayacaktır.

Diğer yandan ticari bir işletme olan Yandex’in serzenişini de haklı bulmamak elde değil. Bir zamanlar Türkiye’de satılan Windows Phone’ların değişmez arama motoru sağlayıcısı da oldukları için Google’ın Android telefonlarda ön yüklü olmasının ne kadar ciddi bir tehdit olduğunu sanırım en iyi onlar bilir.

Ayrıca arama motoru işinde şöyle bir yumurta-tavuk ikilemi vardır: arama motorları ne kadar çok kullanılırsa o kadar iyi sonuç verirken iyi sonuç vermeleri de daha çok kullanılmalarını sağlar. Bu ikilem sebebiyle Yandex gibi az kullanılan servislerin sonuç kalitesi maalesef asla Google gibi pazar liderlerine erişemez ve kullanım oranlarını yükseltemedikleri için sonuç kalitesi de asla pazar liderinin geldiği noktaya ulaşamaz. Kabaca izah etmeye çalıştığım bu yönüyle de rekabet, arama motoru işinin çok ciddi bir derdidir.

Yanlış anlaşılmasın, Google’ın arama tekeli olmasından sadece Yandex değil, DuckDuckGo ya da Bing arama motorları da müzdarip. Hatta Bing’in sıkıştığı noktalarda Google sonuçlarını alıp kullandığını da gördü bu gözler. Bu nedenle Yandex’in yatırım yaptığı ilk dış pazar olarak Türkiye’de bu tip bir mücadele vermesine şaşırmıyorum.

Bence Sen De Haklısın

Sadece alınan kararlarda ve yapılan tartışmada içime sinmeyen bazı noktalar var.

Mesela bir geliştirici eskisi olarak WebView paketinin Android’in içindeki münhasırlığının değişmesini istemiş Rekabet Kurumu. Bunun teknik olarak mümkün olabileceğini düşünmüyorum zira artık tarayıcı bileşenleri işletim sisteminin bir parçası haline gelmiş durumda. WebView olmadan pek çok uygulamanın Android üzerinde çalışamayacağını da hatırlatmam lazım.

Yine Rekabet Kurumu’nun Chrome, Google arama çubuğu, hatta onlarla da yetinmesinler Gmail, YouTube gibi bileşen ve uygulamaları ön yükleme dayatmasını engellemesi fikrini uygun görsem de Play Store için aynısını söyleyemem.

Play Store’da olup da kendi cihazının uygulama mağazasında olmayan uygulamaya erişmek isteyen kullanıcılar bir yolunu bulup Play Store’u cihazına kuruyor. Play Store’u Google’ın sitesinden indirip telefona atmak mümkün olmadığı için genelde belirsiz bir kaynaktan içeriği şüpheli bir uygulamayı kuran kullanıcımız pek çok güvenlik tehdidine de açık hale geliyor.

İşin bir de ekonomik boyutu var ve Samsung ya da Huawei bu açıdan çok da umurumda değil. Her ne kadar %100 yerli olmasa da, yerli üreticinin Android Go sürümlü telefonlarını giriş seviyesi akıllı telefon müşterilerine sık sık öneren bendeniz, bunların akibetinden de endişe duyuyorum.

Yerli üretici için Android Açık Kaynak sürümünü kullanmanın bir çare olduğunu düşünebilirsiniz. Çinli Huawei’nin HarmonyOS’unun başarısı ya da Android dışı Linux tabanlı çözümlere de yönelebilirler pekala (Sailfish OS ya da KaiOS gibi). Uygulamaların yönettiği dünyamızda bunların hiç biri maalesef kullanıcının en yüksek faydasına olmayacak, en son çıkan hyper-casual-zaman-tüketiciden mahrum kalan kullanıcıların sonuçta karanlık yolu seçeceği aşikar.

Avrupa Birliğinde benzer sorunlarla karşılaşan Google’ın bizim memlekette de benzer bir çözüme gideceğini tahmin ediyorum. Orada çözüm Android paketini ücretli hale getirmek ve yükü başka yollardan hafifletilen cihaz üreticisinin bu ücretleri üstlenmesi olmuştu. Sağ eliyle verip sol eliyle geri alan Google’ın bizde de benzer bir çözüme gideceğini öngörmek zor değil. Yine de bu Samsung’un 2020 modellerini Türkiye’de satmayacağı dedikodularının hızlıca yayılmasının önüne geçemedi.

Sözün özü, TL;DR,

Google bugün arama motoru ve mobil işletim sistemi pazarında bir tekeldir. Bu konumunu korumak için Türkiye’de Rekabet Kurumu ile uzlaşmanın bir yolunu elbet bulacaktır. Dileğimi ise Twitter’da bir kullanıcının yaptığı yorum özetlensin: filler tepişirken çimenleri fazla ezmesin yeter.

Not 1: Yazının içindeki haberleri sondan başlayıp geriye doğru okumak için şu makaleden başlamanızı öneririm. Rekabet Kurumunun ilgili açıklaması şurada.

Not 2: Yazar bu satırları yazarken tabii ki Google bir zeytin dalı uzatarak uzun zamandır devletimizin pek çok kurumdan istediği ‘sunucuları Türkiye’ye taşımak’ adına önemli bir adım attığını duyurdu. Bu da işin seyirinin nereye doğru gideceğine dair bir işaret değil de nedir?

En Çok Okunanlar

Disney Plus, WandaVision dizisinin tarihini erkene aldı

Şu an için sınırlı sayıda ülkede kullanıma açılan Disney Plus, yayınlayacağı dizileri içeren bir video paylaştı. Videoda dikkat çeken detay ise 2021’de yayınlanacağı söylenilen...

TikTok’tan en fazla hesap silme talep eden ülkeler Hindistan ve ABD

Son dönemin popüler kısa video paylaşım sitesi TikTok, 2019'un birinci yarısına ait ilk 'şeffaflık raporunu' açıkladı. Buna göre Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)...

Rus ajanlar, Trump’ın azil sürecinin başlamasına neden olan ‘Ukrayna şirketini hackledi’

ABD Başkanı Donald Trump'ın, eski Başkan Yardımcısı Joe Biden'ın oğlu Hunter Biden'ı istihdam ettiği nedeniyle soruşturulmasını istediği ancak kendisinin azledilme sürecinin başlamasına neden olan...

Xiaomi Redmi Note 8 Pro inceleme: Uygun fiyata oyunları yüksek ayarlarda çalıştırın

Xiaomi’nin Redmi Note serisi, yüksek performans ve iyi kameralarla son dönemde daha iyi hale geldi. Note 8 Pro ise daha güçlü işlemci ve dört...

Riot Games’in yeni oyunu Legends of Runeterra için geri sayım başladı!

Riot Games’in stratejik kart oyunu Legends of Runettera (LoR), 24 Ocak 2020 tarihinde açık beta dönemiyle oyunseverlerin karşısına çıkıyor. 2019’un sonlarında kısa bir deneme...

TOGG CEO’su Gürcan Karakaş yerli otomobilin fiyatı ve ismi hakkında yeni açıklamalarda bulundu

TOGG CEO’su Gürcan Karakaş geçen gün gazetecilere yaptığı açıklamalarda yerli otomobilin gelişimi ile ilgili bilgiler verdi. Karakaş aynı zamanda yerli otomobilin fiyatı hakkında yeni...

Facebook Dating’in çıkışı ertelendi!

Facebook, çöpçatan servisini bir yıldan uzun bir süre önce duyurmuştu. Şirketin çöpçatan servisi ABD’de kullanıma sunulmuştu. Sosyal paylaşım sitesi, “Facebook Dating” adını verdiği Tinder'a...

Google Translate dil öğrenme uygulamalarına rakip olacak

Google Translate, kullanıcıların yeni bir dil öğrenmelerine yardımcı olmak amacıyla uygulamaya ‘FlashCards’ isimli bir özellik ekleyecek. Eklenecek yeni özellikle kullanıcılar ayrıca gerçek zamanlı iletişim...

SpaceX, Starlink misyonunu başarılı bir şekilde tamamladı

SpaceX, küresel bir uydu internet ağı projesini gerçekleştirmek için başlattığı Starlink projesi kapsamında 60 tane uydusunu daha başarılı bir şekilde uzaya fırlattı. https://twitter.com/SpaceX/status/1214387122146177024 Elon Musk'ın dünyanın...

Dünyaca ünlü yetişkin filmi starları Johnny Sins ve Mia Khalifa Türkiye’de bir proje yapacaklarını duyurdu

Yetişkin filmleriyle dünya çapında tanınan Mia Khalifa ve Johnny Sins bir proje kapsamında Türkiye’ye gelecek Yetişkin filmleriyle tanınan ikili Mia Khalifa ve Johnny Sins sosyal...

Türkiye’deki Black Friday satışları ABD’yi geride bıraktı

Ülkemizde bu seneki Black Friday döneminde Anker'in bazı ürünlerdeki satış adetleri ABD ve diğer ülkelerdeki satışın çok daha üzerinde gerçekleşti. Son dönemin en revaçta ürünlerinden...

Xiaomi, corona virüsü sebebiyle Çin’deki mağazalarını kapatıyor

Çinli teknoloji üreticisi Xiaomi, Çin’in Wuhan şehrinden dünyaya hızla yayılmaya başlayan ve son derece tehlikeli olduğu bilinen corona virüsünün yayılmasını bir nebze de olsa...